اسبچه خزر
اين اسب به علت قد کوتاهي که دارد جزء اسب هاي پوني قرار مي گيرد البته بلند تر از اسب هاي پوني اند به همين علت اسبچه ناميده مي شوند..اين نژاد دراراي مشخصات يک اسب مطيع و داراي قابليت انعطاف پذيري خاص اخلاقي است.منطقه پرورش اين اسب جنوب درياي خزر است و در قديم در مازندران در کشيدن چوب ها و کارهاي کشاورزي از اين اسب استفاده مي شده،و بعد ها به تهران و شيراز هم انتقال يافت.جمعيت اسب خزر به طور رسمي 3000 تا 5000 راس بوده است...معمولا اين اسبچه در مناطقي غير ايران بخصوص در انگلستان نيز يافت مي شود و پرورش داده مي شود و طرفداران زيادي نيز پيدا کرده،علاوه بر آن در نيوزيلند و استراليا نيز يافت مي شود.
گوش کوتاه و نوک تيز، پيشاني پهن ، چشمان بادامي شکل و درشت ، صورت کشيده و صاف - گاهي مقعر و منخرين بزرگ در قسمت سر، کاملا مشخص مي باشد
قد اسبهاي خزر بين 100 تا 130 سانتيمتر گزارش شده است. البته نمونههاي کمتر از 100 سانتيمتر هم ديده ميشود اما به ندرت. باستانشناسان ميگويند نخستين کاسپينها قدي حدود 90 سانتيمتر داشتهاند. عوامل متعددي بر شاخص قد اسبهاي خزر مؤثرندکه وراثت مهمترين آنها است. غالباً والدين قد بلند کرههايي بلند توليد ميکنند. بعضيها معتقدند قد در چندنسل متوالي زاد و ولد افزايش مييابد.در انگليس شاخص مراقبت و تغذيه را در قد دخيل ميدانند و معتقدند تغذيه مناسب و مراقبت بهتر موجب افزايش قد کاسپين ها تا بيش از 130 سانتيمترخواهد شد. اما قد اسبهاي خزر به طورمتوسط 7/113 سانتيمتر مي باشد. نکته قابل توجه در قد اين است که به دليل رشد سريعتر اين نژاد نسبت به ساير اسبهاي دنيا،کاسپينها در 18 ماه اول زندگي خود به حداکثر قدشان دست پيدا ميکنند.
اندازههاي بيومتريک اندام تا حدودي ميتوانند به عنوان شاخصي در شناسايي نژادهاي اسب مؤثر باشند. اما در مورد اسب خزر به دليل تنوع ژنتيکي بسيار زياد که در فنوتيپ و بالطبع در اندازههاي بدن ظهورمييابد اندازه هاي بيومتريک داراي دامنه تغيير يا به اصطلاح انحارف معيار نسبتاً زيادي ميباشد. ذيلاً ميانگين چند پارامتر مهم آورده شده است. بايد توجه داشت که اين اعداد از اندازهگيري گلهاي خاص – به نام پرسيکوس- حاصل شده است در صورتي که روزي هيچ اسب خزر ثبت نشدهاي وجود نداشته باشد و اين بيومتري براي جمعيت قابل قبولي از اسبهاي خزر صورت گيرد، اندازه دقيق اين شاخصها به دست خواهد آمد.
توليد مثل در اسب خزر کاملاً شبيه اسب ميباشد. اسب خزر داراي توليدمثل فصلي است يعني دو فصل متمايز شامل فصل توليدمثل و فصل غيرتوليدمثل در آنها وجود دارد، اما توليدمثل غيرفصلي نيز در آنها قابل مشاهده است. ماديانهاي خزر 321 تا 354 روز باردار هستند و متوسط طول دوره آبستنيشان 334 روز- حدود 11 ماه- ميباشد. طول دوره فحلي (همان چرخه توليدمثل ماديان که در فواصل زماني منظم در طول فصل توليدمثل وجود دارد) 24 روز ميباشد.
